|
تاريخ خبر: بررسي مسايل و مشكلات صنايع دستي ايران ضرورت آسيبشناسي صنايع دستي براي كسب جايگاه پيشين
 |
|
صنعتگران پرشمار قلمرو صنايع دستي گناهشان اين است كه پشتميزنشين نيستند، نه كارمند دولتاند و نه نيازمند به حقوق ماهانه اداري. آنان متكي به قوه آفرينشگري و نيروي دست خود هستند و با توجه به اينكه از اين راه زندگي ميگذرانند، جا دارد كه به گونهاي مستمر به وضعيت درآمدي و مشكلات كاريشان توجه و موانع از سر راهشان برداشته شود و در بازههاي زماني كه بازار درگير كسادي است، ياري شوند. هر استاني داراي صنايع دستي و هنرهاي سنتيست كه شناسهاش به ساير شهرها و كشورهاي جهان است. براي نمونه كردستان با گليم و نازككاري و گيوهبافي و كرديدوزي، صنايعدستياش ويژه است كه برآمده از فرهنگ و سنت همان منطقه است و با وجود همسايگي با كرمانشاه، گونههاي گليماش رنگ، بافت و نقشه مختص به خود را دارد كه متاثر از زادبوماش است. حسين هاتفي، معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي در اينباره به روزنامه اطلاعات ميگويد: در زمينه آسيبشناسي اقداماتي از سوي معاونت صنايع دستي انجام گرفته تا كشور ما كه داراي متنوعترين و بهترين صنايع دستي است و هم به لحاظ كيفي، توانا به رقابت با نمونههاي خارجي خود؛ بتواند جايگاه پيشين را بازيابد. وي ميافزايد: در اين خصوص مجموعا 250 رشته شناسايي شده و برنامهها بر اين منوال قرار گرفته كه در هر سال 5رشته فراموش شده دوباره احيا شود. آسيبشناسي نبود بازارچهها ويژه صنايع دستي، ركود همهگير بازار، بيتوجهي به صادرات، نبود امكانات مالي، نبود پشتيباني سازمانهاي مربوطه، وجود واسطهها و دلالها و نابرخورداري از بيمه از مشكلات و رنجهاي پيشاروي صنعتگران است. آنان در شمار گروههاي كمدرآمد جامعهاند و بايد براي تداوم توليد خود حمايت مالي شوند، در بازه ارائه توليدشان به بازار نيز بدون ياري مسئولين در تنگنايند، براي تهيه مواد اوليه كار و توليد خود نيز دستشان تنگ است و اينها دست به دست هم ميدهد تا به جاي كار كردن براي خود، كارگر دلالان و واسطهها باشند و دستمزد ناچيزي كه تقريبا در تورم و گراني موجود <هيچ> است، دريافت كنند و سود عمده به جيب ديگراني برود كه رنجي نبردهاند. اخيرا هيات وزيران موافقتاش را در پي درخواست سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي و گردشگري مبني بر عضويت اين سازمان در كميسيون بررسي و شناسايي عوامل موثر بر مشكلات صنايع توليدي اعلام كرد. اين موافقت در راستاي رسيدن به اهداف توسعه در بخش صنعت فرابخشي گردشگري و رفع مشكلات انجام گرفت تا راهحلهاي عملي جهت پيشگيري از تعطيلي واحدهاي توليدي از جمله صنايع دستي پيدا شود. برخي از صنعتگران بر اين قول و باورند كه اگر توليد صنايع دستي از سوي دولت و با قيمت تضميني خريداري شود و به استانها و كشورهاي ديگر صادر شود، نهتنها فعالان به ادامه كار دلگرم ميشوند بلكه افرادي ديگر جذب اين صنعت شده و به توليد خواهند پرداخت و به اين ترتيب نمودارهاي بيكاري رقم كمتري را نشان خواهند داد و برخي از جوانان خوشذوق با آموزش از صنعتگران، به غناي اين رشته خواهند افزود. ولي حسين هاتفي معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي با اشاره به انصراف دولت از تصديگري ميگويد: صنايع دستي از دهه 40 داراي تشكيلات اداري شد و سياستهاي توليد تا 1385 تصديگري دولتي بود، يعني هم توليد، هم عرضه، هم فروش و هم صادرات به پاي دولت بود و تا چندي پيش 81 شركت در اختيار دولت قرار داشت ولي اكنون بخش خصوصي وارد كار و فعاليت شده است و دولت تنها نقش سياستگذاري و برنامهريزي، رونقبخشي صنايع و احياي رشتههاي منسوخ گشته صنايع دستي را بر عهده دارد. تجربههاي ديگر كشورهاي موفق نيز نشانگر چيزي مگر اين نيست كه دولت سرپرست همهجانبه نيست و فقط كارش ترويج صنايع دستي است. اسدالله عباسي رئيس فراكسيون گردشگري در مجلس شوراي اسلامي در اين زمينه به اهميت صنايع تاكيد ميكند كه از جاذبههاي گردشگري هر كشور است ولي كپيسازي صورتگرفته از كشورهاي ديگر، كاهش كيفيت و كسادي بازار سبب شده كه اين صنعت كهن جايگاه شايستهاش را از دست بدهد. به گفته وي در ارديبهشت سال آينده طي همايشي فراكسيون گردشگري، كميته تحقيقي صنايع دستي را تشكيل خواهد داد و به طور جدي به اين بحثها خواهد پرداخت. نماينده رودسر و املش در مجلس شوراي اسلامي، شرط موفقيتها در اين زمينه را در گرو همكاري همه اركان نظام ميداند و بر اين باور است كه همه قوا بايد در شكوفايي صنايع دستي همكاري كنند تا جايگاه شايسته و بايسته خويش را بيابد. به دور افتاده از بازار صنعتگران صنايع دستي شناخت كامل و جامعي از بازار داخلي و دسترسي به بازار جهاني ندارند و بايد به شكلي پيگير آموزشهاي لازم به آنان داده شود. پر واضح است كه اين امر در مرتبه نخست با برپايي نمايشگاههاي فصلي داخلي و سپس ياري صادركنندگان صنايع دستي به انجام ميرسد. يك هنرمند صنعتگر به گونهاي مستمر در حال توليد و آفرينش است پس جا دارد با برپايي نمايشگاههاي مستمر، امكان حضور خود وي و كالايش فراهم آيد تا در رودررويي با خريدار هم بفروشد و سفارش كار بگيرد. معاون صنايع دستي، حسين هاتفي در اينباره به روزنامه اطلاعات ميگويد: هدف سازمان حمايت از بازرگاني و صادرات به هدف سودآوري هرچه بيشتر صنايع دستيست و با ايجاد نمايشگاه براي توليدكننده ميخواهيم اين امكان را فراهم بياوريم كه به شكلي پيگير و در عرصههاي مختلف با خريدار مواجه شود. اين نمايشگاهها با عنوان ملي و منطقهاي و استاني برپا ميشود. در نمايشگاه ملي تهران امكان شركت همه استانهاي كشور هست. در نمايشگاه منطقهاي مانند شيراز، استانهاي آن منطقه شركت خواهند جست و نمايشگاههاي استاني ، محصولات صنعتگران استان خود را پوشش خواهند داد. هاتفي درباره برنامههاي درازمدت ميگويد: ايجاد بازارچههاي دائمي از ضروريات است كه به هدف حمايت از توليدكننده پديد خواهد آمد كه ريز برنامهاش توسط دولت مصوب شد و غرفههايش در بازارچههاي صنايع دستي و شهركهاي صنايع دستي ايجاد خواهد شد و 17 استان مطالعات خود را در اين زمينه كامل كردهاند كه فراهمآور هزينه جا و مكان و آب و برق و امكاناتاش سازمان است و در اين راستا به فعاليتهاي زير پوشش اتحاديهها و تعاونيهاي صنايع دستي اولويت داده شده است. بيمه؛ اساسيترين مشكل ديگر اين است كه هنرمند توليدكننده صنايع دستي بيمه نيست و با توجه به اينكه شمار بسياري از آناني كه در كارگاههاي تنگ و تاريك كار ميكنند در خطر بيماري هستند و احساس ناايمني ميكنند و هيچ آينده روشني پيش روي خود نميبينند به تازگي تنها يك روزنه اميد باز شد، و هر كارگاهي كه پنج نفر يا بيشتر نيروي كار داشته باشد از معافيت حق بيمه سهم كارفرما برخوردار ميشود. اما اين، همه مسئله بيمه صنعتگران را حل نميكند. برخي بر اين باورند كه حل بيمه صنعتگران قلمرو صنايع دستي، حل تمامي چالشهاي صنايع دستيست و بسياري از مشكلاتشان رفع خواهد شد. در اينباره عليرضا محجوب نماينده مجلس شوراي اسلامي از طرحي نام ميبرد كه در رابطه با بيمه كارگران، همه جوانب كار درنظر گرفته شده و اميد است نظام بيمهاي هدفداري براي آن تهيه شود. وي تاكيد ميكند پس از حل مسئله بيمه بايد به بزرگترين چشمداشت صنعتگران يعني امور ايمني محل كارشان، پرداخته شود كه از كمترين امكانات ايمني و بهداشتي بيبهرهاند. ضرورت آموزش روزآمد كسي نيست كه نداند آموزش بهروز در استفاده از مواد اوليه كيفي و موارد تكنيكي ناشناخته در پيشرفت كاري صنعتگران نقش اساسي بازي ميكند. رئيس شوراي فني صنايع دستي آذربايجان شرقي از ارتقا سطح كيفي آموزش صنايع دستي ميگويد كه دورههاي تكميلي ويژه مربيان از سوي سازمان مربوطه برگزار ميشود و البته به گفته وي بايد كوشش شود اين آموزشها، تكرار مكررات نباشد و از سطح كيفي خوبي برخوردار باشد كه به راستي جاي تداوم آموزش و برگزاري دوره ويژه مربيان در آموزشگاههاي صنايع دستي خاليست و جا دارد از وجود استادان برجسته اين رشته در آموزش بهره گرفته شود كه تنها با آموزشهاي ويژه، راه دستيابي به بازارهاي جهاني براي محصول شاغلان فرادست خواهد آمد. كارزار فانتزي حسين هاتفي به استفاده از تكنولوژي IT در بخش توسعه و ترويج اشاره ميكند كه در اين زمينه اقدام به آموزش مجازي فنون صنايع دستي رشتههاي گوناگون به هنرجويان داده ميشود و نيز ايجاد موزههاي مجازي كه همه محصولات هنري اين بخش براي شناسايي و تبليغ آنها نمايش داده ميشود و در اين زمينه همچنين براي شناسايي گروههاي سني پايينتر، بازيهاي رايانهاي توليد شده كه در اصفهان و آذربايجان شرقي در اختيار كودكان و نوجوانان گذارده ميشود. وي ميافزايد: فروشگاههاي اينترنتي نيز راهاندازي شده تا هم به رقابت با اشياي فانتزي بپردازيم و هم بتوانيم بخشي از اين بازار را از آن توليدكننده داخلي كنيم و در همه اين زمينهها سازمان آماده ياريرساني به علاقهمندان است. هاتفي ميگويد: سازمان ميكوشد در نمايشگاههاي خارجي مانند ملبورن و انجمن رسمي ايران و استراليا شركت كند و در نمايشگاههاي توسعه و تجارت حضور داشته باشد و از امكانات <هفتههاي فرهنگي سفارت ايران> براي نمايش محصولات صنعتگران سود ببرد تا بتدريج اين هنر جايگاه شايسته خود را در بين ملل دنيا بيابد. بستهبنديهاي مدرن اما پر روشن است كه در امر صادرات، بستهبندي مدرن و متناسب با ساختار توليد حرف نخست را در بازارهاي جهاني ميزند. هاتفي در اينباره ميگويد: براي بستهبندي صنايع دستي، سازمان از محل اعتبارات سوبسيددار خود آماده ياريرساني به همه دستاندركاران است تا اين بخش نيز براي عرضه محصولات خود در بازار داخلي و خارجي بتواند با چهره كاملا حرفهاي ظاهر شده و كمبودي به چشم نيايد. رئيس شوراي فني صنايع دستي آذربايجان شرقي نيز بستهبندي نازيبا را مشكل صنايع دستي بهشمار ميآورد. ترابمحمدي ايجاد زمينهاي براي افزايش صادرات صنايع دستي را به كشورهاي مختلف و از جمله همجوار از بارزترين مشغلههاي ذهني سازمان برميشمرد و معتقد است اين يكي از راههاي سرپا نگه داشتن اين صنعت است و براي ادامه رقابت بايد به بستهبندي مناسب صنايع دستي توجه نشان داد. محمد جهانگيري مديرعامل پيشين شركت توسعه ايرانگردي و جهانگردي نيز معتقد است كه تحقيقات ميداني مشخص كرده 96درصد محصولات صنايع دستي از نبود بستهبندي استاندارد در رنج است و تنها چهار درصد بستهبندي نسبي دارند كه آن هم متناسب با محصول نيست و گرتهبرداري از نمونههاي موجود در بازار است. هنگام تنظيم اين گزارش خبر ميرسد كه شيركي پيچ كرمان، زيورآلات تركمن، باتيك آذربايجان شرقي، سفال سمنان، ميناكاري طلا و نقره خوزستان، قلمكار اصفهان، ميناي ظروف فارس، فيروزهكوبي خراسان در شمار نه رشته صنايع دستياي هستند كه هريك به اعتبار سه ميليون تومان در فاز نخست بستهبندي صنايع دستي قرار گرفتهاند. معاونت صنايع دستي و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري چندي است طرحي را در گروه حفظ و احيا با عنوان بستهبندي شروع كرده كه به اين وسيله يكي از مشكلات اين رشته حل شود. اين طرح، رشتههاي داراي امتياز بالا و پرفروش صنايع دستي را در برخي استانها به عنوان هسته اوليه درنظر گرفته كه پس از ارائه و اجراي بستههاي مناسب و استاندارد، نمونههاي مشابه طرح در ساير استانها به اجرا گذارده خواهد شد. يحيي رحمتي مديركل حفظ و احيا معاونت صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كه مسئول طرح بستهبندي در استانهاي پيش گفته است، بيان ميكند كه مراحل نهايي اين طرح انجام شده و در هريك از اين رشتهها از سوي پيمانكاران الگوهايي ارائه شده كه سرانجام در هر رشته يك طرح مناسب برگزيده خواهد شد. وي با بيان رقم 5 هزار سرمايهگذار آماده راهاندازي كارگاههاي بستهبندي، طرح را كه زمينهساز صادرات جهانيست موفق ارزيابي ميكند و تاكيد ميكند كه راهي به جز اين وجود ندارد زيرا توليد صنايع دستي به صورت دستي انجام ميگيرد و توليد آن انبوه نيست و بستهبندياش از سوي خود صنعتگر نه به صرفهاست و نه قابل عرضه به جهان. رحمتي از سرمايهگذاران ميخواهد كه يك گروه خاص توليدي تشكيل دهند تا بتوانند ميانجي مناسبي مابين كارگاهها و بازار فروش شوند. به عبارتي بايد بستهبندي تخصصي شود و هريك از سرمايهگذاران به سمتي هدفمند هدايت شوند چون هريك از صنايع دستي به چند شاخه تبديل ميشود. وي گام ديگر را بهينهسازي صادرات ميداند كه با شناسايي بازارهاي هدف به انجام خواهد رسيد. نگاه مردم به هنر ملي حسين هاتفي معاون سازمان دستي، ميگويد: صنايع دستي ايران با تنوع بسيار خود ميتواند در مناسبتهايي مانند روز مادر، روز زن و روزهاي تولد و... هديه بسيار زيبندهاي باشد براي كسي كه دوستش داريم و سازمان در اينباره دست به تبليغات و شناسايي اقلام صنايع دستي زده تا هنرهاي ناشناخته هنرمندان بازشناسايي شود و سال آينده نيز به نام سال صنايع دستي نامگذاري شده و برنامههايي در دست تهيه است كه در تئاتر و تلويزيون و عكاسي و ديگر هنرها با پرداختن به صنايع دستي فرهنگسازي انجام گيرد. حسين هاتفي درباره برنامههاي نوروزي ميافزايد: قرار است 2800 غرفه به كمك سازمان براي عرضه محصولات صنعتگران صنايع دستي در روزهاي تعطيل سال نو در استانهاي مختلف كه پذيراي مسافران خواهند بود، ايجاد شود. ع. درويشي codex24x page05 |
PDF صفحات روزنامه
Text Box (double-click to edit)
Ettelaat International
آدرس: تهران. بلوار ميرداماد - خيابان نفت جنوبي
تلفن : 29999
22258022 : فاكس
Ettelaat Newspaper
Tehran Mirdamad Boulvard
Tel : 009821 29999
Fax : 009821 29999
email: ettelaat@ettelaat.com
صفحات روزنامه را ورق بزنيد
84 سال حضور مستمر در صحنه اطلاع رساني کشور
PDF صفحات نيازمنديها
PDF صفحات ضميمه